Skoro poznaliśmy już uroki Kubalonki na przykładzie ewolucji jaką przeszło tam otoczenie zabytkowego baru „Beczka”, poznajmy jeszcze usytuowane nieco dalej, na dosyć stromym stoku południowym, zbudowane tuż przed wojną ogromne Dziecięce Sanatorium Przeciwgruźlicze, znane od 1938 roku jako Wojewódzki Zakład Leczniczo-Wychowawczy im. Józefa Piłsudskiego! Paradoksalnie: nie na przykładzie źródeł polskich, lecz tej widokówki niemieckiej z 1942 roku, zrobionej z wysokości szosy Kubalonka – Istebna – Koniaków, pozwalającej ocenić nie tylko imponującą główną część kubaturową z charakterystyczną wieżą, ale i piękną aranżację roślinną – przypominającą ogród barokowy… Ciekawa historia: Niemcy hitlerowscy, którzy przecież mówiąc o Polsce i Polakach nie inaczej aniżeli pogardliwie: „Saisonstaat” (Państwo sezonowe) i „Polnische Ordnung” (Polski porządek – w sensie prześmiewczym!), uwiecznili to bezprecedensowe polskie dokonanie na tablicy pamiątkowej u wjazdu do Sanatorium: „Wir danken unserem Führer, daß er diese, von den Polen erbaute Heilstätte dem Deutschen Volk zur Verfügung gestellt hat” (Dziękujemy naszemu Wodzowi (Hitlerowi!), że to zbudowane przez Polaków Sanatorium przekazał do dyspozycji narodowi niemieckiemu”). Przecież tak nowoczesnego, wzorcowego kompleksu leczniczego, Niemcy nie posiadali nawet u siebie! Dalsza ciekawostka: przez „naród niemiecki” rozumieli nie tylko mieszkańców Altreichu (Starej Rzeszy), lecz wszystkich terytoriów zaanektowanych – także Górnego Śląska, nie brakowało więc w Sanatorium dzieci polskich – znających także język niemiecki jak ja, ale również takich, które nie znały ani słowa niemieckiego, jak np. leżący na mojej sali ośmioletni gdzieś Gustaw! Być może było tak tylko na początku okupacji, kiedy jedynym warunkiem było posiadanie przez rodziców opłaconego ubezpieczenia społecznego, wiadomym mi jest, że w okresie późniejszym, sytuacja się tam pod wieloma względami pogorszyła… Czarno-biała widokówka sygnowana jest: „Heilstätte Istebna i.d. Beskiden, Post Jablunkau (Oberschles.)”
Komentarze
Inne zdjęcia z kategorii: Architektura
