Czołg na Blichowej

9 responses to “Czołg na Blichowej”

1. Przeciekawe, unikatowe i do tego tajemnicze zdjęcie! Co do miejsca akcji - nie ma wątpliwości, ul. Blichowa przed Domem Starców, vis`a vis budynku Łaźni; bocznica tramwajowa prowadzi do remizy w tzw. Centrali. Grupka chłopców z elegancko wyłożonymi kołnierzykami podąża w kierunku miasta, może do szkoły podstawowej przy ul. Staszica (Zennerberg), obecnie Sikorskiego, na rozpoczęcie roku szkolnego? Byłby zatem wrzesień - istotnie może 1939 roku? No i ten czołg: darmo szukać w źródłach takiego małego czołgu niemieckiego, najmniejszy nawet PZ Kpfw.1 był czołgiem wieżowym, której tu nie widać. Pamiętam zaś jak dziś, choć byłem szkrabem 4.5-letnim, kolumnę takich właśnie, bezwieżowych małych czołgów wjeżdżających do koszar artylerii, za Niemca kawalerii, przy ul. Kościuszki! Gdzieś na wysokości Mostu Alboriego okoliczni chłopcy przyczepiali się do nich jakoś z tyłu i odbywali przejażdżkę aż pod bramę koszar, niemieccy czołgiści wystawali w przedniej części czołgu gdzieś do piersi, widzieli to, ale śmiali się i nie przeszkadzali im w tym. Co to były zatem za czołgi? Przeglądając źródła zauważyłem największe ich podobieństwo do ... polskiej tankietki TKS "Karaluch"! Może zatem były to polskie tankietki zdobyczne lub podobne tankietki czeskie? Nie przypominam sobie innych czołgów niemieckich na ulicach Bielska, ani podczas zajęcia miasta w tę straszną dla nas niedzielę 03.09.1939 roku, ani nawet później, były samochody, ale przeważały zaprzęgi konne!

   Odpowiedz

2. Jest tu kilka wątków. Pierwszy - techniczny, czyli co to za pojazd; słowo czołg jest trochę na wyrost. Polskie tankietki były jednak wyższe, miały rodzaj sztywnej wieży. Może to ich pierwowzór, angielski Mark VI, było ich niemało w Europie przed wojną. Drugi wątek - czas. Okupacja niemiecka raczej na pewno. Ale może warto odczytać treść planszy na budynku? Środkowe słowo to chyba "der", ale pewny nie jestem. Czy we wrześniu 39 Niemcy już wywieszali takie transparenty? Kiedy zaczął się wówczas rok szkolny? I trzecia rzecz - sam budynek szkolny i jego niezwykle ciekawa historia. Na stronach www dzisiejszej szkoły nr 5 jest info, że budynek był domem starców tylko do 1932, później był administrowany przez wojsko, a w czasie wojny mieścił szpital wojskowy (czyli niemiecki). W lutym tego roku podano, że ocalał od młota i będzie przebudowany na mieszkania socjalne. Niesamowita historia budynku! A dla mnie (rocznik 1954) to zawsze będzie "piątka".

   Odpowiedz

3. Idąc za tropem podanym przez Andrzej001, udało mi się odnaleźć ten pojazd. Jest to Renault UE, będący na wyposażeniu armii francuskiej.

   Odpowiedz

4. Kilka drobnych uzupełnień. 1. Pamiętam tego rodzaju czołg na ulicach Bielska tuż na początku okupacji. Był tak filigranowy, że sprawiał na mnie wrażenie zabawki. Było to zjawisko jednorazowe, nigdy go więce nie widziałem choć mieszkałem przy koszarach. 2. Napisy polskie zostały usunięte z wielką sprawnością po wkroczeniu Niemców i zastąpione niemieckimi. 3. Rok szkolny 1939 rozpoczął się z niewielkim opóźnieniem, być może koniec września. 4. W omawianym budynku, szkoła nr. 5, był wczasie okupacji dom starców, przechodziłem tam dzień w dzień idąc do szkoły. Byli bardzo wylęknieni, słynna eutanazja. Często podawali listy przez kratę bramy wjazdowej obok zajezdni tramwajowej, prosząc o wrzucenie do skrzynki pocztowej. Widocznie istniał zakaz korespondencji. Pozostawili potworne, niezapomniane wrażenie.

   Odpowiedz

5. Autor ~tomix ma rację. Jest to francuzki transporter opancerzony Renault UE Chenillette. Używany przez Wehrmacht pod oznaczeniem Infanterieschlepper UE 630. Służył w trudnym terenie jako ciągnik przy dowozie amunicji itp. Długość 2,94, szerokość 1,75, wysokość 1,24. Opancerzenie skromne, 9 mm. Za Wikipedią.

   Odpowiedz

6. http://www.sp5bielsko.republika.pl/historiaszkoly.htm Tu pisze,że dom starców był do 32-go roku, a później budynek przejęło wojsko.

   Odpowiedz

7. Korygowanie głęboko zakorzenionych błędów jest nużące. Powiem tylko, że byłem 1945 r. uczniem tej szkoły, jeszcze w t.zw. Pawilionie Lodowym. Uczyli m. in. Józef Kobiela i Helena Talaga. Mieszkałem niedaleko i wiem co się tam działo w czasie wojny i później. Co do okupacji dopuszczam możliwość, że tuż przed zakończeniem wojny dom starców został zajęty przez Wehrmacht jako szpital wojskowy. Zajęto w tym czasie szereg budynków publicznych na ten cel, w tym również szkoły. Było to rezultatem klęski pod Stalingradem. Natomiast co się działo w 1932 r., tego nie mogę pamiętać.

   Odpowiedz

8. Przed wojną nie zwracałem specjalnie uwagi na te dwa połączone budynki, jednakże gdyby tam stacjonowała jakaś jednostka WP, musiałaby tam być zwracająca uwagę wartownia i panować ożywiony ruch wojskowy - a tego z całą pewnością nie było. W czasie wojny - chyba do końca był tam ów Armenhaus, stale widać było idących wolnym krokiem po trotuarze lub siedzących na ławeczkach w Alejach Blichowych pensjonariuszy, w charakterystycznych ciemnoniebieskich bluzach, kroju - wypisz, wymaluj - do niedawna towarzyszy chińskich! Ostatniego z nich jakiego widziałem, był to ubrany w ciemny wyświechtany płaszcz staruszek, stojący nad grupką zastrzelonych Volkssturmistów leżacych przed półokrągłym westybulem wejściowym do Pawilonu Lodowego; stał tylko i kiwał głową! Było to w kilka dni po zajęciu Bielsks przez Rosjan, na chodnikach było pełno szkła i łusek karabinowych, obok oszklonej poczekalni tramwajowej przy Centrali, dwa świeże groby sowieckie, jeszcze bez nagrobków. I jeszcze słowo co do źródła informacji, jakoby po 1932 roku budynki objęło WP: polegałbym bardziej na archiwalnych informacjach źródłowych - w tym przypadku prasowych, władz miejskich lub wojskowych, no i na relacjach naocznych świadków! Zaś co do "czołgu": na oko to ten Renault, ale jakim cudem w niemieckiej służbie - jeszcze przed kapitulacją Francji 22 czerwca 1940 roku? Prypominam: widziałem długą kolumnę tych pojazdów wjeżdżających we wrześniu 1939 roku do Koszar przy ul. Kościuszki, zajętych przez kawalerię niemiecką.

   Odpowiedz

9. Witam. Poszukuje wykazu jednostek które stacjonowały przez okres II WS w Bielsku, Białej oraz w okolicach. Gdyby ktoś posiadał jakieś informację proszę o kontakt: zbyszek130@poczta.onet.pl

   Odpowiedz